URITHI NA UTAMBULISHO
Kujali Uumbaji
Katika mtazamo wa Kifransiskani, uumbaji ni zawadi inayostahili heshima na utunzaji. Kujali mazingira si mapambo ya tovuti tu; ni mazoea yanayoonekana katika matumizi ya maji, usafi, uangalifu kwa mimea na wanyama, na jinsi jamii inavyoshughulikia taka. Kwa watoto, maadili haya yanakuwa ya kueleweka wanapopata nafasi ya kuona, kuuliza, kushiriki na kujifunza kwa vitendo.
Brother Martin Primary School ina maelezo kuhusu bustani, mazingira na shughuli za vitendo kama sehemu ya maisha ya shule. Bustani inaweza kuwafundisha wanafunzi kuhusu ukuaji wa mimea, udongo, maji, hali ya hewa, lishe na uvumilivu. Mwanafunzi anaposhiriki kutunza mmea, anaona kwamba matokeo yanahitaji muda, mwendelezo na kazi ya pamoja. Ni darasa linalounganisha maarifa na wajibu.
Utunzaji wa mifugo, pale unapofanyika chini ya usimamizi unaofaa, unaweza kufundisha kuhusu mahitaji ya viumbe hai, usafi, lishe na huruma kwa wanyama. Shughuli hizi lazima ziongozwe na watu wenye ujuzi na zifanyike kwa kuzingatia usalama wa mwanafunzi na ustawi wa wanyama. Watoto hawapaswi kupewa kazi au vifaa vinavyoweza kuwaweka hatarini; lengo ni elimu, si kuhamisha jukumu la watu wazima kwa watoto.
Mazoea ya mazingira huanza kwa mambo yanayoweza kutekelezwa kila siku: kuweka taka mahali panapostahili, kutotumia maji kupita kiasi, kutunza madarasa na maeneo ya nje, kuheshimu mimea na kuripoti sehemu zinazohitaji matengenezo. Walimu wanaweza kuunganisha masomo ya Sayansi, Jiografia na Mazingira, Sanaa na Michezo na Historia ya Tanzania na Maadili na miradi ya vitendo inayolingana na umri.
Kujali uumbaji pia kunajumuisha mazingira ya kijamii. Eneo safi, lenye kivuli na lisilo na hatari lisilohitajika linasaidia afya na umakini. Kuheshimu viumbe hai huenda sambamba na kuheshimu watu: wote wanahitaji kutunzwa kwa uwajibikaji. Hii inalingana na wito wa Kifransiskani wa kuishi kwa urahisi, kutambua uhusiano wetu na mazingira na kutumikia manufaa ya wote.
Wazazi wanaweza kuimarisha mafundisho haya nyumbani kwa kuhusisha watoto katika kutunza mimea, kuhifadhi maji, kupanga taka na kutunza maeneo ya pamoja kwa usalama. Shule na familia zinaposhirikiana, mazingira huwa darasa endelevu. Hivi ndivyo “Feed the Mind, Free the Child” inavyoweza kujumuisha maarifa ya mazingira na uhuru wa mtoto kukua kuwa mtu anayejali maisha na rasilimali zinazomzunguka.
Soma vyanzo rasmi vya Wakapuchini Tanzania: Capuchin History ↗ · Education Ministry ↗